Domain satın almadan önce kontrol listesi

Bir alan adı yıllarca markanızın adresi olacak. Satın aldıktan sonra fark edilen bir sorun (başkasının markası, kötü bir geçmiş, yüksek yenileme ücreti) zaman ve para kaybına yol açar. Bu kontrol listesi, yeni ya da ikinci el bir alan adını almadan önce bakmanız gereken noktaları özetliyor.

1. Adın boşta olup olmadığı ve durumu

WHOIS sorgusuyla alan adının kayıtlı olup olmadığına bakın. Kayıtlıysa bitiş tarihini ve durum kodlarını not edin; süresi dolmuşsa hangi aşamada olduğunu domain durum kodları yazısından okuyabilirsiniz. Başkasına kayıtlı bir adı almak istiyorsanız iki yol vardır: sahibine teklif yapmak ya da düşmesini beklemek. İkincisi için düşecek domainler nasıl takip edilir yazısına bakın.

2. Telaffuz ve yazım kolaylığı

Bir alan adının "radyo testi"nden geçmesi gerekir: telefonda ya da sözlü olarak söylendiğinde karşı taraf doğru yazabiliyor mu?

• Türkçe karakter (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) içeren adlarda kullanıcılar çoğu zaman karaktersiz hâlini yazar. Türkçe karakterli alan adı alıyorsanız karaktersiz hâlini de alın.
• Tire, rakam ve çift harf ("ornekk") yazım hatalarını artırır.
• Kısa adlar akılda daha kolay kalır ama çoğu zaman alınmıştır; anlamlı iki kelimelik bir ad, anlamsız kısa bir addan genellikle daha iyidir.

3. Marka hakları

Başkasının tescilli markasını içeren ya da ona benzeyen bir alan adı almak, ileride uyuşmazlık süreciyle alan adını kaybetmenize yol açabilir. Satın almadan önce:

• Türk Patent ve Marka Kurumu'nun marka araştırma hizmetinden adın tescilli olup olmadığına bakın.
• Yurt dışında faaliyet planlıyorsanız WIPO'nun Global Brand Database gibi uluslararası veritabanlarını da kontrol edin.

Uyuşmazlık süreçlerini alan adı ve marka uyuşmazlıkları yazısında anlattık.

4. Alan adının geçmişi

Alan adı daha önce kullanıldıysa eski sitede ne yayınlandığını öğrenin. Internet Archive'ın Wayback Machine aracı, alan adının yıllar içindeki görünümlerini saklar. Dikkat edilmesi gerekenler:

• Kumar, yetişkin içerik, sahte ilaç ya da dolandırıcılık siteleri.
• Konuyla ilgisiz dillerde yayınlanmış, otomatik üretilmiş içerik yığınları.
• Uzun süre park sayfası olarak kalmış adlar (genellikle sorunsuzdur).

Kötü bir geçmiş, arama motorlarında ve e-posta teslimatında sorun yaratabilir.

5. Spam ve kara listeler

Alan adı daha önce spam e-posta gönderimi ya da zararlı yazılım dağıtımı için kullanıldıysa kara listelerde olabilir. Bu durumda:

• E-postalarınız alıcıların spam klasörüne düşebilir.
• Tarayıcılar sitenize girildiğinde uyarı gösterebilir.

Satın almadan önce alan adını yaygın kara liste sorgulama araçlarında ve Google'ın güvenli tarama durum sayfasında kontrol edin.

6. Arama motorlarındaki durum

Arama motorunda site:alanadi.com biçiminde arama yaparak alan adına ait dizinde sayfa olup olmadığına bakın. Hiç sayfa çıkmaması yeni ya da uzun süre kullanılmamış bir ad için normaldir. Alakasız ya da şüpheli sayfalar çıkıyorsa geçmişi daha ayrıntılı inceleyin. Domain yaşının SEO'ya etkisi hakkındaki yaygın yanılgılar için domain yaşı ve SEO yazısına bakabilirsiniz.

7. Yenileme ücreti

Bazı kayıt firmaları ilk yıl için çok düşük fiyat verip sonraki yıllarda normal ücreti uygular. Bazı alan adları ise "premium" olarak sınıflandırılır ve her yıl yüksek yenileme ücreti ister. Satın almadan önce:

• İlk yıl ücretini değil, yenileme ücretini karşılaştırın.
• Alan adının premium olup olmadığını sorun.
• Birkaç yıllık kayıtta toplam maliyeti hesaplayın.

8. Uzantı ve diğer uzantılardaki durum

Aynı adın diğer uzantılardaki durumuna bakın. .com'u alıyorsanız .com.tr'nin kimde olduğu, ya da tersi, ileride karışıklık yaratabilir. Uzantıya göre domain sorgulama sayfalarından tek tek kontrol edebilirsiniz. Uzantı seçimi için .com mu, .com.tr mi yazısına göz atın.

9. Sosyal medya ve uygulama mağazaları

Markanızın adını sosyal medya hesaplarında ve uygulama mağazalarında da kullanabilecek misiniz? Alan adı boşta olsa bile aynı adla güçlü bir rakip ya da tanınmış bir hesap varsa marka karmaşası yaşanabilir.

10. Satın alma ve sahiplik

• Alan adını şirketinizin adına ve şirketin kendi kayıt firması hesabına kaydedin; ajansın ya da çalışanın kişisel hesabına değil.
• İkinci el bir alan adı alıyorsanız güvenilir bir aracı (escrow) hizmeti kullanın ve transfer tamamlanmadan ödemeyi serbest bırakmayın. Transfer adımları için domain transferi nasıl yapılır yazısına bakın.
• Satın aldıktan hemen sonra otomatik yenilemeyi açın ve transfer kilidini etkinleştirin.

Sık sorulan sorular

İkinci el bir alan adına ne kadar ödemeliyim? Alan adlarının değeri; uzunluğu, anlamı, uzantısı, geçmişi ve sizin için taşıdığı önem gibi etkenlere bağlıdır. Benzer adların satış fiyatlarına bakmak fikir verir ama kesin bir formül yoktur. Bütçenizi baştan belirleyin ve ödemeyi güvenilir bir aracı üzerinden yapın.

Satın aldığım alan adı kara listedeyse ne yapabilirim? Kara listeyi yöneten kuruluşların çoğu, alan adının yeni sahibine geçtiğini ve artık kötüye kullanılmadığını açıklayan bir kaldırma talebi kabul eder. Süreç kuruluşa göre değişir ve zaman alabilir; bu yüzden kontrolü satın almadan önce yapmak her zaman daha kolaydır.

Alan adını kendi adıma mı, şirket adına mı almalıyım? Şirketin kullanacağı bir alan adını şirket adına kaydedin. Kişisel adınıza kayıtlı bir alan adı, şirket ortaklığında ya da çalışan değişikliğinde sahiplik tartışmasına yol açabilir. Kişisel projeleriniz için ise kendi adınızı kullanabilirsiniz.

Kayıt firmasının fiyatı dışında neye bakmalıyım? Panelin kullanım kolaylığına, DNS yönetiminin sunulup sunulmadığına, iki aşamalı doğrulama gibi hesap güvenliği seçeneklerine ve destek ekibine ulaşmanın ne kadar kolay olduğuna bakın. Alan adını başka bir firmaya taşımak istediğinizde transfer kodunu kolayca verip vermediği de önemlidir; bazı firmalar bu süreci zorlaştırabilir.

Satın aldıktan sonra

Yeni alan adınızı NicFollow'a ekleyin; bitiş tarihi yaklaştığında, ad sunucuları ya da kayıt firması değiştiğinde haber alın. Almak istediğiniz ama başkasına kayıtlı adları da "almak istiyorum" moduyla takibe alabilirsiniz. Ücretsiz hesap açın.