.tr alan adı nasıl alınır? .com.tr, .tr ve belgeli uzantılar

Türkiye'ye özgü .tr uzantılı alan adları, 2022'den bu yana Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu bünyesindeki TRABİS (.tr Ağ Bilgi Sistemi) tarafından yönetiliyor. Bu değişiklikle birlikte .com.tr almak eskisinden çok daha kolay hâle geldi: birçok uzantıda belge şartı kalktı ve başvuru gerçek zamanlı sonuçlanıyor. Bu yazıda bir .tr alan adını nasıl alacağınızı adım adım anlatıyoruz.

Hangi .tr uzantıları var?

.tr uzantıları iki gruba ayrılır:

Belgesiz uzantılar. İlk başvuran alır; marka ya da kuruluş belgesi istenmez.

• .com.tr: Ticari faaliyet gösteren şirketler ve markalar için en yaygın uzantı.
• .net.tr: Eskiden internet ve altyapı firmalarına verilirdi; artık herkese açık.
• .org.tr: Dernek, vakıf ve sivil toplum çalışmalarıyla özdeşleşmiş; artık herkese açık.
• .biz.tr, .info.tr, .web.tr, .gen.tr, .tv.tr: Daha az kullanılan, belgesiz uzantılar.
• .tr (doğrudan): ornek.tr gibi daha kısa adresler.

Belgeli uzantılar. Yalnızca belirli kurum, kuruluş ya da meslek mensuplarına verilir ve başvuruda belge istenir. Örneğin:

• .gov.tr: Kamu kurum ve kuruluşları.
• .edu.tr: Yükseköğretim kurumları.
• .k12.tr: Okullar.
• .bel.tr: Belediyeler.
• .av.tr: Avukatlar.
• .dr.tr: Hekimler.
• .pol.tr: Emniyet birimleri.

Belgeli uzantılarda hangi belgenin istendiğini başvuru yapacağınız kayıt kuruluşu size bildirir.

Doğrudan .tr alan adları

TRABİS döneminde ornek.tr gibi doğrudan .tr alan adları da kullanıma açıldı. İlk tahsislerde öncelik sırasıyla kamu kurum ve kuruluşlarına, ardından .com.tr, .net.tr gibi uzantılarda alan adı olanlara, kendi adlarının .tr hâlini alabilmeleri için tanındı. Bu yüzden tanınmış markaların çoğunun .tr adresi zaten kayıtlıdır. Boştaki bir .tr adını bugün ilk başvuran alabilir.

Adım adım .com.tr başvurusu

1. Adın boşta olup olmadığını kontrol edin

.com.tr sorgulama sayfasına adı yazın. "Kayıt yok" sonucu, adın boşta olduğunu gösterir. Kayıtlıysa bitiş tarihini ve durumu görürsünüz; süresi dolmuşsa 60 + 30 günlük sürecin hangi aşamasında olduğuna bakabilirsiniz.

2. Yetkili bir kayıt kuruluşu seçin

.tr alan adları doğrudan TRABİS'ten değil, BTK tarafından yetkilendirilen kayıt kuruluşlarından alınır. Yetkili kayıt kuruluşlarının güncel listesi TRABİS'in internet sitesinde yayımlanır. Seçerken şunlara bakın:

• Yenileme ücretinin ilk yıl ücretinden çok farklı olup olmadığı.
• Panelde ad sunucusu ve DNS yönetiminin kolay olup olmadığı.
• Otomatik yenileme ve hatırlatma seçenekleri.
• Başka bir kayıt kuruluşuna geçmek isterseniz sürecin nasıl işlediği.

3. Başvuru bilgilerini doğru girin

Başvuruda alan adı sahibinin bilgileri istenir. Şirket adına alınacak bir alan adını çalışanın kişisel bilgileriyle kaydetmeyin; çalışan ayrıldığında sahiplik sorunu yaşanır. Şirket adına alınan alan adında şirket bilgilerini, kişisel alan adında kendi bilgilerinizi kullanın.

4. Süreyi seçin

.tr alan adları bir defada en az 1, en fazla 5 yıllığına tahsis edilir. Kalıcı bir marka için birkaç yıllık kayıt, unutma riskini azaltır.

5. Ad sunucularını ayarlayın

Kayıttan sonra alan adını sitenizin ve e-postanızın bulunduğu sunuculara yönlendirmek için ad sunucularını girin. Hosting firmanızın verdiği ad sunucularını kullanabilir ya da DNS'i ayrı bir hizmette yönetebilirsiniz. Ayrıntılar: ad sunucusu nedir, nasıl değiştirilir.

Başvurudan sonra

• Kayıt kuruluşunun gönderdiği doğrulama e-postalarını kontrol edin.
• Alan adını WHOIS sorgusuyla kontrol edin; kayıt kuruluşu ve bitiş tarihi görünmelidir.
• Yenileme hatırlatmalarının hangi adrese gideceğini doğrulayın. Kayıt kuruluşu, süre bitiminden en az üç ay önce bu adrese bildirim göndermekle yükümlüdür.

.com.tr mi, .com mu?

İkisi farklı alan adlarıdır ve birini almak diğerini size vermez. Türkiye'de faaliyet gösteren bir marka için ikisini birlikte almak ve birini diğerine yönlendirmek yaygın bir uygulamadır. Karar verirken nelere bakılacağını .com mu, .com.tr mi yazısında anlattık.

Sık sorulan sorular

.tr alan adı için kimlik bilgisi neden isteniyor? Alan adının kime tahsis edildiğinin belirlenmesi ve ileride sahiplik, devir ya da uyuşmazlık durumlarında hak sahibinin tespit edilebilmesi için başvuruda sahip bilgileri istenir. Bu bilgiler kişisel veri olarak korunur ve WHOIS'te herkese açık gösterilmez.

Bir .com.tr alan adını başkasına devredebilir miyim? Evet. Alan adının sahibini değiştirmek (devir) kayıt kuruluşu üzerinden yapılır ve her iki tarafın bilgileri ile onayı gerekir. Devir sırasında alan adının bitiş tarihi değişmez; yeni sahip yenilemeden sorumlu olur.

Kayıt kuruluşumu sonradan değiştirebilir miyim? Evet. .tr alan adlarında kayıt kuruluşu değişikliği TRABİS üzerinden yapılır ve süreci yeni kayıt kuruluşunuz başlatır. Adımlar için domain transferi nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz.

Belgeli bir uzantıyı belgesiz alabilir miyim? Hayır. .gov.tr, .edu.tr, .av.tr gibi uzantılar yalnızca ilgili kurumlara ve meslek mensuplarına verilir ve başvuruda bu durumu gösteren belge istenir. Belge sunamayan başvurular reddedilir.

.tr alan adı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır? TRABİS döneminde belgesiz uzantılarda başvurular gerçek zamanlı işlenir; alan adı boştaysa kayıt genellikle dakikalar içinde tamamlanır. Belgeli uzantılarda ise belgelerin incelenmesi nedeniyle süreç daha uzun sürebilir.

.tr alan adımı yurt dışından yönetebilir miyim? Evet. Alan adının ad sunucuları dünyanın her yerindeki bir hosting ya da DNS hizmetine yönlendirilebilir; site ve e-postanın Türkiye'de barındırılması gerekmez. Başvuru ve yenileme işlemleri ise yetkili kayıt kuruluşları üzerinden yapılır, bu yüzden kayıt kuruluşunuzun panelinde hesabınızın açık ve iletişim bilgilerinizin güncel olması yeterlidir.

.tr alan adımı yenilemeyi unutursam ne olur? Süre dolduğu gün alan adının kullanımı durdurulur, site ve e-posta çalışmaz. İlk 60 gün içinde kayıt kuruluşunuzdan normal ücretle yenileyebilirsiniz; sonraki 30 gün yenileme yapılamaz ve alan adı 90. günün sonunda silinerek herkesin tescilina açılır. Ayrıntılar .com.tr süresi dolunca ne olur yazısında.

Alan adınızı takibe alın

Alan adını aldıktan sonra bitiş tarihini kayıt kuruluşundan bağımsız izlemek iyi bir alışkanlıktır. NicFollow'a eklediğiniz .tr alan adları için bitişe 60, 30, 14, 7, 3 ve 1 gün kala hatırlatma gelir. Almak istediğiniz ama başkasına kayıtlı bir .tr adını da takibe alabilir, silinip yeniden tescile açıldığında haber alabilirsiniz. Ücretsiz hesap açın.